Os contos do avó Anxo para o neto Aldán

Natalia e o ogro

Isto sucedeuche, Aldán, en Trasar no tempo dos avós dos meus avós.
Un día Moncho foi para o monte levar os cabalos a pacer cando apareceu un ogro alí arriba que lle berrou: se vés aquí fágoche así! E o ogro colleu unha pedra e desfíxoa entre os dedos coma se fose area.
O Moncho asustouse, botouse a correr para a casa e contoullo á súa irmá Natalia, máis vella ca el. E dixo Natalia: non sei, non sei, se non o estarás inventando, déixame a min. E foi ela ao monte e o ogro volveulle facer o mesmo coa pedra: rapaza, se vés aquí fágoche así. Entón Natalia volveu á casa e pediulle á nai un bolo de manteiga fresca e regresou ao monte. Cando o ogro lle repetiu o da pedra respondeulle: e se ti vés onda min eu tamén fago así. E colleu a manteiga entre as mans e ao apertala coa calor desfíxose toda.
Asombrado o ogro díxolle a Natalia que a collía de criada e lle pagaba mil pesetas (non había euros daquela) pero coa condición de que lle tiña que gañar en todas as probas, porque se gañaba el, o ogro, cortáballe as orellas.
Mañá facemos a primeira proba, imos darlle unha puñada a esta pedra e o que faga o buraco máis grande gaña; xa sabes Natalia, se perdes tamén perdes as orellas, córtochas. E de noite mentres o ogro durmía, Natalia foi á casa e colleu un martelo e un cravo gordo, foi á pedra e fixo un buraco no que lle collía ben a man ata o cóbado e tapouno cunhas follas secas. Ao día seguinte foron facer a proba. Quen empeza? dixo o ogro, empezo eu, dixo Natalia. E deu unha puñada onde estaban as follas e enterrou toda a man na pedra ata o cóbado. E agora vou eu, dixo o ogro, e deu unha puñada tan forte que rompeu a man e case non fixo buraco. E como o conseguiches, Natalia? Eu, pois dándolle. Así que o ogro deulle mil pesetas e non lle cortou as orellas. Pero díxolle: mañá facemos outra proba, a ver quen rompe máis carballos dun trancazo alí no monte.
Esa noite Natalia foi por unha serra á casa e empezou a serrar 20 carballos deixándoos prendidos só pola casca pero sen romper. Á mañá seguinte foron facer a proba. Quen empeza?, dixo o ogro. Empezo eu!, dixo Natalia. Deulle un trompazo ao primeiro que como xa case estaba cortado caeu e tirou cos outros 19. Pois agora vou eu, dixo o ogro. E deu un trompazo e só tirou 18. Gañaches, e como o conseguiches? Pois dándolle, dixo Natalia. Pois mañá imos facer outra proba mais non che digo o que é, xa verás como che corto as orellas.
No día seguinte apareceu o ogro cun caldeiro inmenso de lentellas cocidas, a ver quen comía máis cuncas. Natalia levaba comidas 5 e o ogro xa papara 15. Vendo que perdía díxolle Natalia: déixame ir facer un pis e unha caca porque xa non teño sitio na barriga e volvo agora. O que fixo foi ir á casa e meter debaixo da roupa unha bolsa grande de plástico sen que se vise. Volveu e empezaron a comer, Natalia comeu outras 40 (porque as metía na bolsa sen que se vise, non na boca) e o ogro outras 20. A ver, imos sumar Natalia comeu 5 máis 40, cantas son? Pois 45. O ogro comeu 15 máis 25, cantas son? Pois 40. Quen gañou? Natalia outra vez.
Ah, picarona, volviches gañar, pois toma mil pesetas. Pero agora mesmo facemos outra proba e xa verás como quedas sen orellas. Ímoslle dar 20 voltas a este campo, a ver quen gaña. Ti tes a barriga chea e as pernas pequenas, vas perder, rapaza!
Puxéronse a correr e cando Natalia levaba unha volta o ogro xa levaba tres. Berroulle Natalia: un momento que vou abrir a barriga para baleirar as lentellas e correr máis. Así que ela colleu unha navalla e fixo que abría a barriga pero o que cortou foi a bolsa de plástico e saíron as lentellas todas para fóra. E Natalia empezou a correr moito máis rápido, coma un foguete, polo que o ogro dixo eu tamén vou cortar a miña barriga e xa verás, xa verás. Entón cun coitelo grande que tiña no peto cortou a súa barriga e empezou a berrar e a sangrar e fuxiu escopetado para a súa cova e nunca máis se soubo do ogro nin volveu ameazar e asustar a ninguén máis en Trasar.
Natalia volveu para a súa casa e desde aquelas empezaron a chamarlle Natalia mataogros.
Non vos contara que Moncho e Natalia tiñan unha irmá que se chamaba Loliña e que quería ser amiga de Conchiña, outra nena de Trasar.
-Porfa, Conchiña, déixasme ser a túa amiga?
-Eu deixo pero tes que me gardar un segredo moi secretísimo e son a túa amiga.
-Claro que cho gardo, dime!
-Pois unha vez puxen un ovo coma se fose unha galiña. Non o contes eh! E dentro dunha semana somos amigas.
Pero Loliña estaba falando con Natalia, que se sabía un segredo, que se era moi raro raro, que se... e non se deu aguantado e contoullo, pero para facelo aínda máis incrible díxolle que Conchiña poñía un ovo cada vez que facía anos. Cando a súa mamá lle preguntou a Natalia se pasara algo raro ese día, Natalia dixo que non llo podía contar, que era un segredo, pero se prometía gardalo... e para que fose aínda máis raro díxolle que Conchiña poñía un ovo cada día, coma unha galiña. A mamá tampouco foi capaz de gardar o segredo e contoulle a papá que a Conchiña poñía un ovo cada día, pero de chocolate, ela non se resistiu a aumentar a cousa. O pai para facerse famoso foille contar ao alcalde que Conchiña poñía un ovo cada día, pero para darlle máis valor díxolle que poñía un ovo de ouro coa casca de chocolate. O alcalde pensou que tal fenómeno tiña que sabelo o rei e alá llo foi contar. O rei estrañouse que tal cousa acontecese no seu reino sen el sabelo, co que a el lle gustaba o ouro. Que mandasen chamar a esa tal rapaza dos ovos. Polo que Conchiña acudiu á chamada real para saber se era certo que poñía un ovo de ouro cada día coa casca de chocolate. Conchiña dixo que nada de nada, monada. O rei chamou o xefe de policía para que investigase e sóubose toda a maraña. Mirade logo como Conchiña se deu de conta que Loliña non era capaz de saber gardar un segredo. Aínda así Conchiña díxolle a Loliña que cando aprendera a gardar segredos, que volvese onda ela para seren amigas, as mellores amigas de Trasar,
Creo que aínda non vos falei do irmán máis pequeno de Moncho, Natalia e Loliña. Era o Rauliño, de sete anos, que non sabía ler nadiña, que daquelas se aprendía a ler máis tarde, e mesmo había moita xente que nunca aprendía a ler e escribir, eran os analfabetos.
Rauliño facía recados repartindo froita, gañando unhas pesetas que lle daba o froiteiro. Un día o froiteiro mandoulle levar 12 mazas á casa da Señora Manuela. Meteunas nun cesto cun papel que poñía: 12 mazás, 12 pesetas. Pero o Rauliño polo camiño tiña fame e comeu unha e non dixo nada. A señora Manuela contou as mazás e dixo, pero seguro que comiches unha, ah, pequeno ladrón. E como o sabe señora?, pois porque o papel o di moi claro: 12 mazás, 12 pesetas. Maldido papel chivato, pensou Rauliño.Outro día mandárono levarlle 12 peras ao señor Manuel. Polo camiño volveulle dar fame e papou dúas peras pensando que o papel só sabía contar mazás, non peras, e non ía dicir nada. Pero Manuel dixo: ah, pequeno ladrón, comiches dúas. E como o sabe? porque o papel o di ben clariño: 12 peras e só veñen 10. Maldito papel, pensou, este conta todo o que ve, sexan peras ou mazás, chivato! E na semana seguinte mandáronlle levar unha cesta de laranxas á señora María. E outra vez no camiño lle volveu dar a fame, pero viu alí na cesta o papel e deulle reparo. Mais as laranxas estaban tan bonitas e apetecedoras que o Rauliño parou no camiño, meteu o papel nun burato, tapouno con terra e comeu tres. Por se acaso enterrou as cascas noutro burato e tapou con terra. Para que o papel non vise nada. Volveu coller o papel do burato, limpouno e meteuno no cesto, pensando que como non vira nada, o papel non ía dicir nada. Ala, a señora María contou as laranxas e volveu dicir, ah pequeno ladrón de froita, que me dás nove laranxas e o papel di ben clariño: 12 laranxas, 12 pesetas!
Maldito papel, berrou o Rauliño, vas saber ti agora o que é bo, vouche calar a boca para sempre. E meteu o papel no lume da lareira, que ardeu nun instantiño.
Como non sabía ler e escoitaba á señora... o papel di... o papel di...o Rauliño pensaba que o papel tiña ollos e falaba.
Eran todas cousas que pasaban no tempo dos avós de meus avós. Agora xa non pasan desas cousas, así que o conto está acabado, Aldán.

(contos populares adaptados a Trasar)


Este conto foi estreado na biblioteca da Escola Plurilingüe A Pedra de Bueu o 22 de abril de 2022, celebrando o Día do Libro, con Aldán e as súas compañeiras e compañeiros de 1º e 2º de Primaria

A Pedra

2005-2022
Licenza Creative Commons
ogalego.eu/ogalego.gal ten unha licenza Creative Commons Atribución-Non comercial-Compartir igual 4.0 Internacional.