ogalego.eu - ogalego.gal

Manuel Jabois

Manuel Jabois, homenaxe de ogalego.eu (Foto wikipedia)

Anxo González Guerra//Vitoria Ogando Valcárcel catedráticos de galego xubilados

Lingua Galega e Literatura. 2º Bach. ABAU


Proba de Avaliación do Bacharelato para o Acceso á Universidade

Exames do curso 2019-2020


Xullo: Opción única

Setembro-Extraordinario: Opción única


XULLO 2020

LINGUA GALEGA E LITERATURA II

O exame consta de 7 preguntas de 2 puntos cada unha, das que poderá responder un MÁXIMO DE 5, combinadas como queira. Se responde máis preguntas das permitidas, só se corrixirán as 5 primeiras respondidas.

PREGUNTA 1. Comprensión do texto
1.1. Resuma brevemente a conversa desenvolvida neste fragmento da novela O ceo das reixas. (1 punto)
1.2. Explique o significado que teñen no texto as dúas expresións subliñadas: “estragaron a herdanza que lles deixaran”; “se queres pan, hai que prender o forno”. (1 punto)

— Fina…, como conseguiades que se vendese todo o que produciades? Cal era o segredo?
Hoxe chámanlle orgánico, antes era simplemente natural… Se as miñas burras pacen unha boa herba, terán un bo leite e eu un mellor xabón… Se as miñas churras teñen un millo sen químicos, os ovos saberán ao seu… Só é cuestión de lóxica… Moita xente da aldea deixouse embarullar polos contos dos sulfatos e demais trapalladas. Metéronlle pos ao leite, medicinas ás galiñas… e… O peor de todo: pensaban que a terra tiña que ser alimentada con cousas fabricadas por máquinas… Estragaron a herdanza que lles deixaran… Moita xentiña tivo que embaular as súas pertenzas e marchou para as cidades ou para outros países…, mentres nós seguiamos medrando… día tras día.
— Como mercadotecnia é fantástico, pero…, Fina, algún praguicida teriades que botarlle… Aínda que fose para o escaravello das patacas…
— Pois non! E iso era o segredo das nosas colleitas…
— Mentes!
— Para que…? pregúntolle-. Que gañaría con contarche unha mentira…?
— Enlearme… Non podes vivir no século XXI sen produtos químicos…
— Xa o comprobarás por ti mesma, Noelia… Chegará ese día… Agora non é o momento de entrar nun debate sen fin… As persoas pídenlle á terra producir sen esforzo, coma se fose maxia… e o conto non vai así… Se queres respecto, hai que gañalo; se queres pan, hai que prender o forno

Eli Ríos. O ceo das reixas.

PREGUNTA 2. Lingua e gramática
2.1. Segmente morfoloxicamente as seguintes palabras do texto de Eli Ríos e indique o valor de cada morfema: “embaular”, “países”, “mercadotecnia”, “praguicida”. (1 punto)
2.2. Analice sintacticamente o seguinte enunciado: Estragaron a herdanza que lles deixaran. (1 punto)

PREGUNTA 3. Produción textualHoxe chámanlle orgánico, antes era simplemente natural… Redacte un texto no que exprese a súa opinión sobre o tema da agricultura orgánica ou ecolóxica e a súa rendibilidade na sociedade actual. (Extensión aproximada 200-250 palabras) (2 puntos)

PREGUNTA. 4 Lingua e gramática
4.1. Escolla unha palabra do texto de Marcos Pérez que poida funcionar como hiperónimo e propoña tres posibles hipónimos pertencentes ao seu campo semántico. (1 punto)
4.2. Indique a clase de palabra das catro formas que subliñadas no texto. Copie en cada caso a oración na que están incluídas. (1 punto)

A axencia Arela Comunicación Sostible decidiu lanzar unha selección de pequenas tendas galegas que realizan vendas online. É un xeito de competir co black friday e, en xeral, coa dura competencia que exerce o gran comercio. Unha forma, tamén, de dar a coñecer a produción de calidade elaborada por profesionais locais, e de facilitar o contacto co consumidor final. Pensado, ademais, nas compras de Nadal e Reis.
Cos pés na Terra e os produtos na nube é o nome da páxina, que aparece dividida en seccións: agasallos, alimentación, artesanía, beleza, decoración, libros, mascotas, nenas e nenos, xardín, xogos... A web inclúe polo de agora un cento de tendas, pero continúa en actualización, incorporando novos comercios e produtos.
Dende Arela destacan que "as compras online e as tendas en liña forman parte do noso día a día como consumidores" e que na actualidade "os xigantes do comercio online captan a maior parte das compras na rede e os usuarios deixamos de comprar nas nosas tendas de proximidade porque consideramos que é máis rápido e fácil comprar en Amazon, AliExpress…".
"Queremos amosar que hai alternativas", din, subliñando que en Galicia hai empresas "que están traballando moi duro para ter visibilidade, con ideas moi boas e con produtos de gran calidade". E engade que "compartir esta listaxe de tendas en liña galegas, comprar e recomendar os seus produtos, tamén é defender o comercio local", pois "existe un tecido moi importante de pequenos e medianos e-commerce distribuídos por toda a xeografía galega, creando postos de traballo e contribuíndo ao futuro de lugares pequenos”.

Marcos Pérez Pena. Praza. 26/11/2019 (adaptación).

PREGUNTA 5. Produción textual
Redacte un texto no que expoña, de maneira argumentada, a súa opinión persoal sobre a viabilidade do pequeno comercio na actualidade. (Extensión aproximada 200-250 palabras) (2 puntos)

PREGUNTA 6. Lingua e sociedade.
Escolla e desenvolva un dos tres apartados:
6.1. Historia da normativización: a construción da variedade estándar, interferencias e desviacións da norma. (Extensión aproximada 200-250 palabras) (2 puntos)
6.2. O galego, lingua en vías de normalización. (Extensión aproximada 200-250 palabras) (2 puntos)
6.3. O galego no primeiro terzo do século XX: características lingüísticas fundamentais. Contexto histórico e situación sociolingüística. (Extensión aproximada 200-250 palabras) (2 puntos)

PREGUNTA 7. Literatura.
Escolla e desenvolva un dos catro apartados:
7.1. A prosa do primeiro terzo do XX: as Irmandades e o Grupo Nós (narrativa, ensaio e xornalismo). (Extensión aproximada 400 palabras) (2 puntos)
7.2. A poesía entre 1936 e 1975: a Xeración do 36, a Promoción de Enlace, a Xeración das Festas Minervais. (Extensión aproximada 400 palabras) (2 puntos)
7.3. O teatro galego entre 1936 e 1975: a Xeración dos 50 e o Grupo de Ribadavia. (Extensión aproximada 400 palabras) (2 puntos)
7.4. A prosa de fins do XX e comezos do XXI. Temas e autores dos 80 e dos 90. Prosistas e tendencias actuais máis relevantes. (Extensión aproximada 400 palabras) (2 puntos)


Criterios de avaliación ABAU

Pregunta 1
1.1. (1 punto).

Valórase que o alumnado redacte un resumo no que recolla as ideas principais do texto, con coherencia e cohesión.
1.2. (1 punto).
0,50 puntos cada expresión adecuadamente explicada.

Pregunta 2
2.1. (1 punto)
0,25 cada palabra correctamente segmentada e analizada.
0,10 p. se está ben segmentada
0,15 p. se se indica o valor correcto dos morfemas.
2.2. (1 punto)
1 punto desagregado da seguinte maneira:
Recoñecemento de funcións principais:
-0,25: CD
-0,25: que, pr. rel. de CD
-0,25: pronome de CI.
-0,25: Identificación de frases e clases de palabras (por cada unha mal identificada: -0,1).

Pregunta 3. (2 puntos).
Valórase a capacidade para producir un texto que sexa argumentativo, coherente, ben estruturado, adecuado á situación comunicativa e correcto ortográfica e gramaticalmente. Os 2 puntos desagregaranse do seguinte xeito:
- 1) Construción textual (contido e estrutura): 0,7 puntos. Valorarase:
1.a) A adecuada selección da información, coa presenza da información pertinente e necesaria para que o texto sexa cabalmente comprendido, evitando tanto a súa excesiva previsibilidade (clixés, estereotipos, lugares comúns) como a “orixinalidade” gratuíta.
1.b) A coherencia discursiva: a sucesión de enunciados do texto debe presentar asemade continuidade temática e progresión informativa, así como non introducir contradicións.
1.c) A organización da información: estruturación do texto (e.g., introdución, desenvolvemento, conclusións), argumentación, organización en parágrafos.
- 2) Adecuación léxico-gramatical: 0,6 puntos. Valorarase a capacidade de construción de textos adecuados á situación (formal) en que estes se producen. Requírese un apropiado manexo dos rexistros da lingua, tanto nas escollas lexicais como no emprego das construcións gramaticais. Deben evitarse tanto os trazos propios da oralidade e dos textos espontáneos e non planificados como os que amosan un requintamento afectado. Bo manexo dos recursos cohesivos, tanto gramaticais como léxicos, é dicir, evitar as repeticións mediante o emprego dos recursos de cohesión.
- 3) Corrección ortográfica e gramatical: 0,7 puntos. Valorarase o correcto dominio da ortografía, dos signos de puntuación e da gramaticalidade das construcións sintácticas e das escollas morfolóxicas, desde o punto de vista do galego estándar. No caso de textos cunha extensión manifestamente menor á solicitada, ao punto de dificultar a súa avaliación consonte os criterios expostos, esta circunstancia dará lugar a unha diminución proporcionada da valoración global da pregunta. Non se considerarán os textos (ou partes deles) que carezan da necesaria pertinencia con relación ao tema proposto.

4.1. (1 punto)
O hiperónimo: 0,25.
Cada un dos hipónimos propostos: 0,25.
Exemplos de posibles hiperónimos: os que se recollen no texto como exemplos das distintas seccións nas que aparece dividida a páxina web: agasallos, alimentacion, artesanía, beleza, decoración, mascotas, xogos… Pero pode ser outro, sempre e cando apareza no texto. Os hipónimos non teñen que aparecer no texto.

4.2. (1 punto) Cada “que” analizado correctamente: 0,25. Non se pide a función, polo tanto non se valora. Valorarase que distingan o pronome relativo da conxunción, polo que é necesario que copien parte da oración na que están incluídos, para saber a cal se refiren en cada caso (xa que este ano non están numeradas as liñas do texto). Tamén aceptamos que identifiquen os “que” por orde numérica de aparición no texto ou pola liña na que están. Pero non valoraremos os “que” non identificados.
- pequenas tendas galegas que realizan vendas online: pronome relativo.
- dura competencia que exerce o gran comercio: pronome relativo.
- Dende Arela destacan que “as compras online e as tendas…”: conxunción (subordinada).
- Queremos amosar que hai alternativas: conxunción (subordinada).

Pregunta 5. (2 puntos).
Aplicaranse os mesmos criterios expostos na pregunta 3.

Pregunta 6 (2 puntos).
Agárdase unha resposta concisa e asemade completa, acorde coa propia puntuación da pregunta e co tempo de que se dispón para o exame. Valorarase a adecuada selección e presentación da información máis relevante sobre o tema escollido, evitando as divagacións e as xeneralidades pouco informativas. A pesar de que se trate dunha pregunta formulada sobre un repertorio pechado e previamente establecido, valorarase tamén a produción dun texto persoal e non unha reprodución puramente memorística.

Pregunta 7 (2 puntos).

Valorarase a adecuada inclusión dos seguintes elementos sobre o tema escollido:
a) Información sobre o contexto: acontecementos históricos, grupos, influencias, iniciativas, tendencias…
b) Información acerca dos principais autores dun período ou corrente. Esta información non só debe facer referencia ás principais obras senón tamén aos trazos que caracterizan cada un dos autores.
c) Información acerca do que un grupo, autor ou época supuxeron na historia da literatura galega.
Non se considerarán correctas respostas que consistan nunha mera listaxe de autores e obras.
A pesar de que se trate dunha pregunta formulada sobre un repertorio pechado e previamente establecido, valorarase tamén a produción dun texto persoal e non unha reprodución puramente memorística.

CORRECCIÓN LINGÜÍSTICA
Ademais dos contidos de cada pregunta, tamén se terá en conta a corrección lingüística do exame, polo que sobre a cualificación global se poderá descontar ata un máximo de 2 puntos por erros.

Estes poderán ser:
—Moi graves: Desconto 0’2 puntos c/u. Solucións alleas ao sistema lingüístico do galego (tempos compostos, mala colocación dos clíticos…).
—Graves: Desconto 0’1 puntos c/u. Solucións ortográficas contrarias á norma lingüística (b/v, h, y), acentuación diacrítica...
—Leves: Desconto 0’05 puntos c/u. Solucións galegas alleas ao estándar vixente. Acentuación non diacrítica.
Estas penalizacións non se aplicarán sobre as preguntas 3 nin 5, pois xa van incluídas nas propias valoracións destas preguntas.


SETEMBRO 2020

 


Criterios de avaliación ABAU

 


2005-2020
Licenza Creative Commons
ogalego.eu/ogalego.gal ten unha licenza Creative Commons Atribución-Non comercial-Compartir igual 4.0 Internacional.