Xurxo Ayán
Foto de Xurxo Ayán, arqueólogo galego, amigo de ogalego.eu

ogalego.eu - ogalego.gal son

Anxo González Guerra//Vitoria Ogando Valcárcel catedráticos de galego xubilados

Lingua Galega e Literatura. 2º Bach. ABAU


Proba de Avaliación do Bacharelato para o Acceso á Universidade

Proposta de exame para 2021


O exame consta de 6 preguntas de 2,5 puntos cada unha, das que poderá responder un MÁXIMO DE 4, combinadas como queira. O texto de referencia pode ser xornalístico ou literario.

TEXTO: “Falsos mitos sobre o cambio climático”

Numerosos grupos de presión invisten centos de millóns de euros todos os anos para contrarrestar a evidencia científica sobre a situación.

A ciencia do cambio climático ten máis de 150 anos e é, probablemente, a área máis estudada de todas cantas conforman a ciencia moderna. Con todo, a industria enerxética e os grupos de presión políticos, entre outros, levan 30 anos sementando a dúbida sobre o cambio climático onde non a hai. As últimas investigacións estiman que as cinco compañías petroleiras e de gas máis grandes do mundo dedican ao redor de 200 millóns de dólares ao ano ao mantemento de lobbies que controlan, atrasan ou impiden o desenvolvemento de políticas climáticas de obrigado cumprimento.

A negación organizada do cambio climático está contribuíndo ao estancamento na redución de emisións de gases de efecto invernadoiro (GEI) ata desembocar no estado de emerxencia climática global no que nos atopamos. Como consecuencia, que os negacionistas se vallan de certos mitos (no mellor dos casos, noticias falsas; no peor, descaradas mentiras) para desautorizar á ciencia do cambio climático pode facer que as persoas do común non saiban a que aterse. A continuación expoñemos dous destes mitos e as probas científicas que os desacreditan.

1. O cambio climático non é máis que unha parte do ciclo natural

O clima da Terra nunca deixou de cambiar, pero o estudo da paleoclimatoloxía ou, o que é o mesmo, os “climas antigos”, demostra que os cambios acontecidos durante os últimos 150 anos (desde o comezo da Revolución Industrial) non poden ser naturais pola súa excepcionalidade. (…)

2. Os cambios débense ás manchas solares ou aos raios cósmicos

As manchas solares son rexións da superficie da estrela que albergan unha intensa actividade magnética e poden ir acompañadas de erupcións solares. Aínda que estas manchas posúen a capacidade de modificar o clima da Terra, desde 1978 os científicos están usando sensores en satélites para obter un rexistro da enerxía solar que chega ao planeta e non observaron a existencia dunha tendencia ascendente, polo que non poden ser a causa do quecemento global recente.

Mark Maslin. GCiencia. 27/09/2019 (adaptación)

PREGUNTA 1. Comprensión do texto

1.1. Xustifique por que podemos afirmar que estamos ante un texto expositivo e asemade argumentativo. (0,5 puntos)

1.2. Elabore un esquema coas ideas principais e secundarias do texto. (1 punto)

1.3. Explique o significado que teñen as seguintes palabras: “mito”, “negación”, “emerxencia”, “desacreditar” (subliñadas no texto). Non son válidas as respostas só con sinónimos. (1 punto)

PREGUNTA 2. Lingua e gramática

2.1. Segmente morfoloxicamente as seguintes palabras do texto e indique o valor de cada morfema: “invernadoiro”, “negacionista”, “desenvolvemento”, “solares”. (1 punto)

2.2. Identifique a función sintáctica que desempeñan dentro da oración os catro fragmentos en vermello subliñado no texto. Non é necesario que analice os seus compoñentes. (1 punto)

2.3. Localice no texto dúas palabras nas que aparezan os mesmos fonemas que os subliñados nestas: peixe e exame. (0,5 puntos)

PREGUNTA 3. Produción textual

3. Redacte un texto, no que exprese a súa opinión sobre a cuestión do cambio climático. (Extensión aprox. 200-250 palabras) (2,5 puntos)

PREGUNTA 4. Lingua e sociedade.

Escolla e desenvolva un dos dous apartados:

4.1. Historia da normativización: a construción da variedade estándar, interferencias e desviacións da norma. (Extensión aprox. 200-250 palabras) (2,5 puntos)

4.2. Estereotipos e prexuízos lingüísticos: a súa repercusión nos usos. (Extensión aprox. 200-250 palabras) (2,5 puntos)

PREGUNTA 5. Literatura.

Escolla e desenvolva un dos dous apartados:

5.1. A poesía das vangardas. Características, autores e obras representativas. (Extensión aprox. 400 palabras) (2,5 puntos)

5.2. A poesía entre 1936 e 1975: a Xeración do 36, a Promoción de Enlace, a Xeración das Festas Minervais. (Extensión aprox. 400 palabras) (2,5 puntos)

PREGUNTA 6. Literatura.

Escolla e desenvolva un dos dous apartados:

6.1. O teatro de fins do XX e comezos do XXI. Temas e autores dos 80 e dos 90. Dramaturgos, tendencias e compañías actuais máis relevantes. (Extensión aprox. 400 palabras) (2,5 puntos)

6.2. A poesía de fins do XX e comezos do XXI. Temas e autores dos 80 e dos 90. Poetas e tendencias actuais máis relevantes. (Extensión aprox. 400 palabras) (2,5 puntos)


CRITERIOS DE AVALIACIÓN

Pregunta 1. Comprensión do texto.

1.1. (0,5 puntos) O obxectivo é que o alumnado demostre que coñece a diferenza entre as dúas tipoloxías textuais e que sexa quen de aplicala na práctica a un texto concreto.

1.2. (1 punto). Valórase que o alumnado demostre capacidade para seleccionar a información máis relevante e xerarquizala. Debe expresala mediante un esquema; non se acepta un resumo.

1.3. (1 punto). 0,25 puntos cada palabra adecuadamente definida. Se responde só cun sinónimo, 0 puntos.

Pregunta 2. Lingua e gramática.

2.1. (1 punto) 0,25 cada palabra correctamente segmentada e analizada. 0,10 p. se está ben segmentada e 0,15 p. se se indica o valor correcto dos morfemas (de todos eles, de xeito que un valor mal por palabra xa supón 0 puntos).

0,25 - Des-envolv-e-mento: raíz (morfema léxico) + morfema flexivo (VT) + morfemas derivativos (prefixo e sufixo).

0,25 - Invern-a- doiro: raíz (morfema léxico) + morfema flexivo (VT) + morfema derivativo (sufixo).

0,25 - Neg-a-cion-ista: raíz (morfema léxico) + morfema flexivo (VT) + morfemas derivativos (sufixos).

0,25 - Sol-ar-es: raíz (morfema léxico) + morfema derivativo (sufixo) + morfema flexivo (de número).

2.2. (1 punto)

0,25 a ciencia do cambio climático CD

0,25 durante os últimos 150 anos CCT

0,25 As manchas solares SUX.

0,25 a causa do quecemento global recente ATRIB.

0,25 puntos cada función sintáctica ben identificada.

2.3. (0,5 puntos)

0,25 por cada palabra ben localizada.

Peixe = enerxética

Exame = existencia

Pregunta 3. Produción textual (2,5 puntos).

Valórase a capacidade para producir un texto que sexa argumentativo, coherente, ben estruturado, adecuado á situación comunicativa e correcto ortográfica e gramaticalmente. Os 2,5 puntos desagregaranse do seguinte xeito:

1) Construción textual (contido e estrutura). Coherencia. 1 punto. Valórase:
1.a) A adecuada selección da información, coa presenza da información pertinente e necesaria para que o texto sexa cabalmente comprendido, evitando tanto a súa excesiva previsibilidade (clixés, estereotipos, lugares comúns) como a “orixinalidade” gratuíta.
1.b) A coherencia discursiva: a sucesión de enunciados do texto debe presentar asemade continuidade temática e progresión informativa, así como non introducir contradicións.
1.c) A organización da información e a súa división en parágrafos (exemplo: introdución, desenvolvemento, conclusións).
1.d) Uso adecuado dos conectores.

2) Adecuación léxico-gramatical e cohesión. 0,5 puntos. Valórase a capacidade de construción de textos adecuados á situación (formal) en que estes se producen. Requírese un apropiado manexo dos rexistros da lingua, tanto nas escollas lexicais como no emprego das construcións gramaticais. Deben evitarse tanto os trazos propios da oralidade e dos textos espontáneos e non planificados como os que amosan un requintamento afectado, así como as palabras baúl. Bo manexo dos recursos cohesivos, tanto gramaticais como léxicos, é dicir, evitar as repeticións mediante o emprego dos recursos de cohesión.

3) Corrección ortográfica e gramatical. 1 punto.

Valórase o correcto dominio da ortografía, dos signos de puntuación e da gramaticalidade das construcións sintácticas e das escollas morfolóxicas, desde o punto de vista do galego estándar. Débense aplicar os mesmos criterios que na valoración ortográfica xeral. Observación: No caso de textos cunha extensión manifestamente menor á solicitada, ao punto de dificultar a súa avaliación de acordo cos criterios expostos, esta circunstancia dará lugar a unha diminución proporcionada da valoración global da pregunta. Non se considerarán os textos (ou partes deles) que carezan da necesaria pertinencia con relación ao tema proposto.

Pregunta 4. Lingua e sociedade (2,5 puntos).

Agárdase unha resposta concisa e asemade completa, acorde coa propia puntuación da pregunta e co tempo de que se dispón para o exame. Valorarase a adecuada selección e presentación da información máis relevante sobre o tema escollido, evitando as divagacións e as xeneralidades pouco informativas. A pesar de que se trate dunha pregunta formulada sobre un repertorio pechado e previamente establecido, valorarase tamén a produción dun texto persoal e non unha reprodución puramente memorística.

Pregunta 5. Literatura (2,5 puntos).

Valorarase a adecuada inclusión dos seguintes elementos sobre o tema escollido:
a) Información sobre o contexto: acontecementos históricos, grupos, influencias, iniciativas, tendencias...
b) Información sobre os principais autores dun período ou corrente. Esta información non só debe facer referencia ás principais obras senón tamén aos trazos que caracterizan cada un dos autores.
c) Información sobre o que un grupo, autor ou época supuxeron na historia da literatura galega.

Non se considerarán correctas respostas que consistan nunha mera listaxe de autores e obras. A pesar de que se trate dunha pregunta formulada sobre un repertorio pechado e previamente establecido, valorarase tamén a produción dun texto persoal e non unha reprodución puramente memorística.

Pregunta 6, igual que a 5

CORRECCIÓN LINGÜÍSTICA

Ademais dos contidos de cada pregunta, tamén se terá en conta a corrección lingüística do exame, que se aplicará a todas as preguntas, excepto a 3. Polo tanto, sobre a cualificación global poderase descontar ata un máximo de 2 puntos por erros. Estes poderán ser:

- Moi graves: Desconto 0’2 puntos c/u. Solucións alleas ao sistema lingüístico do galego (tempos compostos, mala colocación dos clíticos...).

- Graves: Desconto 0’1 puntos c/u. Solucións ortográficas contrarias á norma lingüística (b/v, h, y), acentuación diacrítica…

- Leves: Desconto 0’05 puntos c/u. Solucións galegas alleas ao estándar vixente. Acentuación non diacrítica. Contraccións non realizadas.

 


2005-2020
Licenza Creative Commons
ogalego.eu/ogalego.gal ten unha licenza Creative Commons Atribución-Non comercial-Compartir igual 4.0 Internacional.