casa Paz Andrade, homenaxe de ogalego.eu

Libros en galego que se deixan ler

Teoría

qr

 

LINGUA GALEGA E LITERATURA. 2º ESO. ACTIVIDADES PARA TRABALLAR NA REDE
(na memoria de Valentín Paz Andrade, un bo e xeneroso)

En vermello aparecen os apartados correspondentes aos contidos de 2º ESO publicados no DOG. Todas as actividades teñen ligazóns á rede para que o profesorado e o alumnado poidan traballar conectados. Esta guía non é máis que unha axuda, non é un curso completo.
- Espazo Abalar de 2º ESO, Lingua Galega
- ogalego.eu no espazo Abalar

Bloque 2. Comunicación escrita. Ler e escribir.

A) Comprensión de textos.
1. Comprensión de textos propios da vida cotiá e das relacións sociais en ámbitos próximos á experiencia do alumnado, como diarios ou cartas persoais e solicitudes.
- Traballar cos textos 1 a 6: publicidade, cartas, circular, currículo, instancia, acta
2. Comprensión e análise de textos dos medios de comunicación, sobre todo de noticias, reportaxes e crónicas, atendendo ao lugar que ocupan na estrutura do xornal dixital e aos elementos paratextuais.
- O xornal máis lido en galego era De luns a venres, agora semanal. Escoller unha nova da actualidade galega e comentala na AV (aula virtual) ou no procesador de textos.
(Ver a posibilidade de recibilo en pdf a diario)
- O xornal máis completo en galego foi Galicia Hoxe, agora só virtual: buscar unha reportaxe e comentala. Que é unha reportaxe?: investigar
Cales son as novas máis importante do día? Por que?
- La Voz de Galicia é o xornal en castelán máis lido en Galicia.
Probar a ler La Voz en galego premendo en lavozdegalicia.es en galego (arriba á dereita) e facer un comentario da experiencia (ou directamente).
Escoller unha crónica e comentala. Que é unha crónica?: investigar
- Os ourensáns poden facer o mesmo con La Región, premendo na bandeira en galego (ou directamente)
Buscar unha crónica, unha reportaxe e unha nova explicando as diferenzas.
- Os lugueses tamén poden ver en galego El Progreso (premendo Ver en galego se acceden á versión en castelán)
Ver as seccións deste xornal.
- Os pontevedreses poden optar por ver en galego o Diario de Pontevedra.
Buscar un artigo de opinión e explicar as características deste tipo de artigos.
- O segundo xornal máis lido en Galicia é o Faro de Vigo. Coas versións en galego e castelán.
Cantas edicións ten? Cal é a súa zona de influencia?

- Comprobar se La Opinión se pode ler en galego
Outros medios dixitais son Praza Pública, Galicia confidencial, Sermos Galiza, Dioivo

3. Comprensión de textos do ámbito académico, atendendo especialmente aos de carácter instrutivo e expositivo (incluídas webs educativas e informacións de dicionarios, glosarios e enciclopedias en diversos soportes).
- Dicionario de dicionarios: escoller varias palabras e investigar a súa historia nestes dicionarios
- Dicionario da RAG: buscar palabras
- Dicionário Estraviz: buscar palabras. Que hai de diferente nas definicións?
-Digalego, buscar palabras (con clave do centro ou particular). Comparar cos anteriores. Máis completa é a Enciclopedia Galega Universal (coa mesma clave ca Digalego). Dentro de Abalar Digalego e EGU non piden clave. Comparar cos anteriores
- A wikipedia en galego, a Galipedia: Que é? Como se consulta?
- A Enciclopedia dos autores galegos: Biblioteca Virtual Galega. Procurar información sobre autores e obras
- O proxecto Abalar. Que é? Como funciona?

- Dous textos para comprender: textos 4 e 7
- Noticias de prensa
6 a 10
- Escoller dúas palabras e buscalas nas enciclopedias virtuais e nunha de papel na casa ou na Biblioteca. Analizar as diferenzas.
4. Detección do tema e dos subtemas de narracións e aplicación a elas de técnicas de análise do contido de textos escritos: subliñado das ideas principais, elaboración de esquemas que as estruturen visualmente e resumo.
- Texto 13 de Mayor Zaragoza
- Texto -4

5. Utilización progresivamente autónoma da biblioteca e das TIC como fonte de información e de modelos para a composición escrita.
- Un exemplo de guías na biblioteca do IES Sánchez Cantón
- As Andadeiras na biblioteca do IES Sánchez Cantón: como facer traballos, redactar apuntamentos, ler webs, ler a prensa…

6. Actitude reflexiva e crítica ante as mensaxes que supoñan calquera tipo de discriminación, con especial atención ás procedentes das noticias, reportaxes e crónicas dos medios de comunicación. Recoñecemento dos usos lingüísticos discriminatorios máis evidentes, análise dos prexuízos que os sustentan e procura de alternativas.
- Buscar nos xornais do apartado 2 textos que traten o tema da discriminación: a muller, a homosexualidade, os inmigrantes, os diferentes...
- Historias de Galicia: A historia de ser mulleres
7. Lectura en voz alta con dicción, entoación e ritmo correctos, incidindo especialmente na adecuación aos patróns fonéticos do galego e na atención aos signos de puntuación.
- Lectura do conto Os lobos de A. Fole (versión no final da páxina)
- Lectura de Os maios
- Lectura de As onzas, de R. Otero Pedrayo
- Lectura do texto -1
- Probar un sintetizador de voz pegando o texto e escollendo o noso idioma. Facer o mesmo con Cotovía e comparar co anterior

- Dicionario de pronuncia da lingua galega

B) Produción de textos
.
1. Composición de textos propios da vida cotiá e das relacións sociais en ámbitos próximos á experiencia do alumnado, como diarios e cartas persoais ou solicitudes.
- Redacción do diario dun día de clases
- Carta a un amigo/a que estivo o ano pasado de intercambio no ies
- Solicitude ao Director/a do centro, asunto: formar parte do coro

2. Composición de textos propios dos medios de comunicación en soporte papel ou dixital; por exemplo noticias, crónicas e reportaxes.
- Redactar unha nova: Dimisión do Delegado/a da clase
- Redacción da crónica de algún feito actual a escoller
- Reportaxe: os problemas do medio ambiente na contorna do centro

3. Composición, en soporte papel e dixital, de textos propios do ámbito académico (esquemas, resumos, exposicións e explicacións sinxelas, informes de tarefas e aprendizaxes efectuadas).
- Esquema dun tema de sociais
- Resume dun tema de naturais
- Exposición dun tema: o meu grupo preferido de música
- Informe: actividade da aula durante a última semana

4. Composición de textos narrativos e descritivos.
- Descrición dun mesmo (desde o punto de vista do compañeiro/a de mesa)
- Descrición dun personaxe famoso e mediático (deportista, cantante...)
- Narración: o asalto a un banco próximo: preparación e execución. Escoller o punto de vista e persoa narrativa.
- Narración: accidente de tráfico diante do centro á saída de clases. Quen o conta? Como?

5. Planificación, revisión e boa presentación dos textos escritos, con respecto polas normas gramaticais e ortográficas e mais con adecuación á temática, fins, destinatarios... de cada escrito.
- Respectar as marxes, liñas dereitas, sen borróns, portada (e título), corrección de erros antes da versión definitiva
- En todos os casos citar as fontes da información e das imaxes
- Ao final: data, lugar, autor/a
6. Uso das TIC para elaborar textos escritos ben presentados e correctos, aproveitando as posibilidades dos procesadores de textos, correctores ortográficos, etc.
Usarase o procesador de textos Writer
- Escribir o texto propio
- Pasar o texto polo corrector ortográfico do procesador de textos ou en liña
- Xustificar o texto e centrar os títulos
- Escoller o tipo de letra e o tamaño do texto (os máis comúns: verdana/times... 11/12)
- Facer as ligazóns (ocultas) a outras páxinas, se cómpre
- Inserir as imaxes, adecuando o tamaño e colocándoas de xeito atractivo co texto
- Xogar coas cores e fondos
- Se é para subir como arquivo, mellor gardar como pdf (icona na barra do procesador) quedando con copia no formato do procesador para futuros cambios
- En todos os casos citar as fontes da información e das imaxes
- Ao final: data, lugar, autor/a

Bloque 3. Funcionamento da lingua.

1. Revisión da adecuación de textos alleos e propios, con especial atención ao tratamento dos interlocutores e ás fórmulas de cortesía.
- Exercicios cos tratamentos
2. Recoñecemento e uso reflexivo dos nexos e conectores textuais máis comúns, en particular os espaciais e os de oposición e contraste, e mais dos mecanismos de cohesión textual como a deíxe espacial e temporal, a relación entre os tempos verbais, as relacións de contraste -antonimia- e a referencia interna de tipo léxico, sobre todo a sinonimia e a elipse.
- Exercicios con conectores e nexos: preposición, conxunción
- Ben Falado: posesivos - posesivos 2
- Exercicios con deícticos: demostrativos
- Exercicios de tempos verbais
- Exercicios de sinonimia e antonimia

3. Indución, a partir de usos contextualizados, da estrutura das palabras flexivas, especialmente substantivo e verbo, e recoñecemento dos seus aspectos morfolóxicos máis precisos para a mellora da comprensión e produción textuais.
- Exercicios de morfoloxía para substantivo e adxectivo, determinantes, pronomes, verbo...
CONXUGADOR EN LIÑA CELENIS

4. Distinción reflexiva entre os distintos elementos sintácticos no nivel da frase para a mellora das estruturas na construción e revisión de textos.
- Exercicios sintácticos
5. Uso dun léxico suficientemente amplo e preciso, con incorporación de fraseoloxía e de vocabulario temático a partir de campos identificados nos textos traballados na aula.
- Exercicios variados de léxico
6. Uso reflexivo da puntuación en relación coa cohesión sintáctica, así como das normas ortográficas, con aprecio dos seus valores funcionais e sociais.
- Exercicios de ortografía
7. Reflexión básica acerca daqueles aspectos da fonética e da fonoloxía do galego onde poidan producirse interferencias (apertura das vogais de grao medio, n velar, entoación...), exposición a modelos positivos e práctica, especialmente durante as exposicións planificadas.
- Exercicios de fonética
8. Uso de estratexias de autoavaliación e autocorrección, aceptando o erro como parte do proceso de aprendizaxe.
9. Interpretación e aproveitamento das informacións lingüísticas que ofrecen os dicionarios e as obras de consulta, especialmente sobre flexión, relacións semánticas e normativa.
-Dicionario de dicionarios: escoller varias palabras e investigar a información
-Dicionario da RAG: buscar palabras e información
-Dicionário Estraviz: buscar palabras. Que hai de diferente nas definicións?
-Digalego, buscar palabras (con clave do centro ou particular). Comparar cos anteriores. Máis completa é a Enciclopedia Galega Universal (coa mesma clave ca Digalego). Dentro de Abalar Digalego e EGU non piden clave. Comparar cos anteriores

- Descargar as normas ortográficas do galego


Bloque 4. Lingua e sociedade.


1. Coñecemento xeral da situación das linguas minorizadas e das internacionais, con manexo e interpretación de mapas, táboas, textos e información dos medios e tecnoloxías da comunicación, valorando positivamente o plurilingüismo como expresión da riqueza cultural da humanidade.
- Ben Falado: noticiario ecolóxico das linguas un, catro,
- Ben Falado: lingua minoritaria?
2. Comprensión da situación sociolingüística galega en canto a usos e actitudes xerais, realizando pequenos traballos que permitan recoñecer e analizar prexuízos lingüísticos.
- Mentiras sobre o galego
- Dúas versións do mesmo: Xunta de Galicia / Galicia Hoxe
- Ben Falado: galego e ciencia
- IES Chapela no You Tube
3. Coñecemento da nosa lexislación esencial en materia lingüística, a toponimia e a antroponimia.
- Lexislación
- Orixe dos nomes de persoa, Diccionario dos nomes galegos, Dicionario dos apelidos
- A caixa dos apelidos
- Apelidos de Galicia
- Toponimia de Galicia: nomeclátor

4. Consciencia da necesidade e das potencialidades de enriquecemento persoal e colectivo do uso normalizado da lingua galega, afirmando o plurilingüismo.
- Para que serve o galego? no You Tube
- Artigos de xornal no nº 14 (ogalego.eu)

- Cursos de verán: Xunta.
- Lingua Galega TV
5. Observación das principais diferenzas, preferentemente en textos orais, entre as variedades xeográficas da lingua galega.
- Os bloques dialectais en Culturagalega


Bloque 5. Educación literaria.

1. Selección guiada e lectura progresivamente autónoma de obras adecuadas á idade que estimulen o hábito e pracer lector ao tempo que amplían o coñecemento do mundo.
Proposta de itinerario lector para 2º ESO:
- O misterio das badaladas, X. P. Docampo –Vía Láctea-
- As flores radioactivas
,  Agustín Fernández Paz –Xerais-
- O ceo dos afogados, Francisco Castro – Xerais-
- Sempre quenta o sol, A. García Teijeiro –Alfaguara-.
- A miña planta de laranxa lima, José Mauro de Vasconcelos, -Ed. Primerapersona-
- Unha estrela no vento, Ledicia Costas –Xerais-
- Cando petan na porta pola noite, Xavier P. Docampo Xerais-
- Amor dos quince anos, Marilyn, Agustín Fernández Paz -Xerais-
- Das cousas de Ramón Lamote, Paco Martín –Galaxia-
- Rapazas, Agustín Fernández Paz –Xerais-
- Manual de instrucións para querer a Irene, Carlos Mosteiro –Galaxia-
- Unha estrela no vento, Ledicia Costas –Xerais-
- As lágrimas de Shiva, César Mallorquí –Rodeira-
- O contador de estrelas, Jaureguízar, -Alfaguara-
- Dragal, A herdanza do dragón, Elena Gallego Abad, -Xerais-
- Dragal, A metamorfose do dragón, Elena Gallego Abad, -Xerais-


2. Lectura expresiva e comprensiva e mais audición de poemas recitados ou cantados, captando o valor funcional dos recursos estilísticos máis relevantes nos diferentes niveis.
- En Son de poetas podemos escoller entre unha morea de poemas e fixármonos nos recursos xa que temos son e letra
- Tamén na Biblioteca Virtual Galega temos un bo feixe de poemas para escoitar


3. Lectura expresiva e comprensiva e mais audición de textos narrativos breves, contrastando os elementos estruturais e formais: distintas voces, perspectivas temporais, etc..

4. Lectura dramatizada e comprensiva e mais visionamento de pezas teatrais, recoñecendo os compoñentes e procedementos que caracterizan os subxéneros.

5. Comparación entre textos pertencentes aos subxéneros literarios.

6. Creación de textos de intención literaria partindo dos trazos formais dos traballados na aula e das posibilidades lúdico-estéticas da lingua.
- Composición dun relato
- Composición dun poema
- Composición dunha escena dramática por grupos levando cada un un personaxe

7. Análise doutras linguaxes estéticas: a canción.
- Cantigas populares
8. Aproveitamento guiado dos fondos e recursos que ofrecen as bibliotecas, incluídas as virtuais.
- Guía nas bibliotecas escolares
- Lingua de Reis

Bloque 1. Comunicación oral. Escoitar e falar.
Aproveitaranse os temas e textos expostos nos apartados anteriores para a práctica oral

Comprensión de textos.
* Comprensión de novas de actualidade e de informacións de crónicas e de reportaxes procedentes dos medios de comunicación audiovisual.
* Comprensión de textos orais utilizados no ámbito académico, como presentación de tarefas e de instrucións para a súa realización ou breves exposicións orais de temáticas variadas.
* Desenvolvemento de habilidades de escoita activa. Actitude de interese, de cooperación e de respecto ante as intervencións orais de quen fala diante de nós, sobre todo en exposicións do profesorado ou do alumnado e mais no traballo colaborativo.
* Actitude reflexiva e crítica ante as mensaxes dos medios de comunicación, con especial atención aos programas de carácter informativo e, xa que logo, ás noticias, reportaxes e crónicas que conteñen. Recoñecemento dos usos lingüísticos discriminatorios máis evidentes, análise dos prexuízos que os sustentan e procura de alternativas.
* Valoración das producións orais emitidas cunha fonética galega correcta e actitude crítica ante os prexuízos que se poidan asociar a ela.
Produción de textos.
* Exposición planificada, clara e ordenada, coa axuda das TIC, de informacións de actualidade que interesen ao alumnado tomadas dos medios de comunicación, poñendo de relevo as diferenzas no modo de presentar os feitos dos distintos medios.
* Participación activa en situacións propias do ámbito académico (achega de propostas e de información, intercambio de opinións, exposición de informes sobre as tarefas realizadas...).
* Coherencia entre comunicación verbal e non verbal na produción dos discursos e presentacións orais.
* Participación en situacións de comunicación reais ou simuladas propias da vida cotiá do alumnado adoptando o rexistro adecuado a elas.
* Valoración do diálogo como medio de resolución de conflitos, intervencións orais respectuosas con quen nos rodea e actitude de cooperación en situacións de aprendizaxe compartida. Desenvolvemento de habilidades de comunicación asertiva (por exemplo, aplicadas á solicitude de cambios).
* Interese por producir enunciados correctos e non interferidos desde o punto de vista fonético, fuxindo dos prexuízos que adoitan relacionarse con determinados modelos de lingua oral.

MINIPORTÁTIL ABALAR 2011-2012 (ALUMNO):

Proxecto (información Abalar en pdf)

Escritorio

Teclado en pantalla e navegador Firefox. Neste caso o alumno engadiu o procesador de textos e un xogo.

Pódense engadir máis programas premendo co botón dereito sobre a icona e escollendo esta opción

 

Cartafoles

Nos ficheiros e cartafoles aparece o alumno e neste caso unha memoria USB conectada

Se gardamos arquivos no escritorio estarán aquí neste cartafol

Accesorios

Gedit: Editor de textos compatible con UTF-8 para GNU/Linux

Gscan2.pdf: creación de PDFs partindo de imaxes

Sigala: creación de aulas ou grupos

Terminal: Ferramenta para a introdución ou amose de datos do PC

Xournal para anotacións a man alzada, tomar notas, facer un diario, etc.

Shutter: capturador de pantalla?

Cando se use moito algún é mellor poñelo tamén no escritorio principal (botón dereito)

Ciencias

Avogadro: editor de moléculas

Kalzium: táboa periódica e ferramentas de Química

Educación

GCompris: actividades para nenos entre 2 y 10 anos de idade

EdLim: editor de materiais educativos

Dr. Geo: Ferramenta matemática

Editor de esquemas...: Software para o deseño de circuitos eléctricos

Freemind: Creación de mapas conceptuais

Geogebra: Software matemático interactivo libre

Jugaraleer: Software educativo pensado para rapaces con NEAE como axuda á aprendizaxe da lectura

KAlgebra: Calculadora matemática baseada na linguaxe de marcado MathML

Kbruch:
Programa para practicar o cálculo con fraccións e porcentaxes

KLetters: Aplicación especialmente deseñada para axudar ao usuario a aprender o alfabeto nun novo idioma e posteriormente aprender a ler sílabas sinxelas

Ktouch: programa para aprender mecanografía

KTurtle: Programa educativo deseñado para a programación

Kverbos: Programa educativo que permite practicar a conxugación de verbos en español.

KWordQUIZ: Programa de aprendizaxe de vocabulario por medio de cartóns

Step: Simulador de experimentos físicos

Lyvnid: Gráficas e funcións

TuxMath: xogo educativo no que a axilidade mental realizando restas, sumas, multiplicacións e divisións

TuxPaint: debuxo libre

TuxTiping: Aprende mecanografía con este divertido xogo

Ferramentas

Ardora: aplicación para docentes que permite crear encrucillados, sopas de letras, etc.

Malted: editor de exercicios, actividades, cursos...

HotPotatoes: conxunto de seis ferramentas de autor que permiten elaborar exercizos interactivos baseados en web

JClic: conxunto de aplicacións para realizar diversos tipos de actividades educativas: rompecabezas, asociacións, exercizos de texto, palabras cruzadas...

Gráficos

Dia: editor de diagramas

GNU: o equivalente ao coñecido Paint de Windows

Draw: Editor de gráficos vectoriais e ferramenta de diagramación, de debuxo

Programa de manipulación de imaxes GNU: GIMP (guía de uso)

Scribus: maquetación de páxinas, creación de publicacións

Shotwell Photo Manager: editar e organizar fotos

Offimatica

Adobe Reader para os pdf

LibreOffice (variante de OpenOffice, polo que os programas son equivalentes). Existe unha versión portable que o alumnado pode ter no seu extraíble USB

- Calc: programa para as follas de cálculo (le tamén e modifica os MicrosoftExcel)

- Impress: creación de presentacións, transparencias e diapositivas (le e modifica tamén os PowerPoint). Guía de uso

- Math: creación e edición de fórmulas matemáticas

- Writer: procesador de textos (le e modifica tamén os Word). O programa que máis debemos usar nas clases de Lingua

Son e vídeo

Audacity: editor e gravador de son

Avidemux: edición e procesado de vídeo

Cheese: para usar a cámara web

Jokosher Audio Editor: é un editor de audio

KMPlayer é un reprodutor de audio e vídeo moi completo

Mobile Media Converter, para cambiar o formato dos arquivos multimedia, mesmo para móbiles

MuseScore: para editar pentagramas, notación musical

OpenShot Video Editor: interesante editor de vídeo

PulseAudio Volume Meter: para controlar o son

Reprodutor VLC: completo reprodutor multimedia

Rhythmbox: para reproducir e organizar os arquivos de música

WinFF: conversor de formatos de vídeo

 

Ferramentas para ver e manipular arquivos de son (guía de uso) e vídeo (guía de uso)

Xogo

Dez xogos para os momentos de lecer do alumnado na aula

Sistema

Aplicacións para arranxar problemas do portátil

Son: para habilitar/deshabilitar a reprodución de son...

WN Manager: para conectar a rede cando se desconecta

 

 

2005-2014