Anxo González Guerra // Vitoria Ogando Valcárcel -ogalego.eu // ogalego.gal


Xunta de Galicia
Probas de acceso a ciclos formativos de grao superior
2015 opción azul (a opción amarelo é o mesmo coa orde das preguntas cambiadas)


LINGUA GALEGA

1. Formato da proba
Formato
* A proba consta de vinte cuestións tipo test.
* As cuestións tipo test teñen tres posibles respostas das que soamente unha é correcta.
Puntuación
* Puntuación: 0.50 puntos por cuestión tipo test correctamente contestada.
* Por cada cuestión tipo test incorrecta restarase 0.125 puntos.
* Polas respostas en branco non se descontará puntuación.
Duración
* Este exercicio terá unha duración máxima de: 60 minutos.


Convén tomar do número de respostas acertadas á primeira, das erradas e das que non se responden para poder calcular a puntuación final

Para poder ver as respostas correctas cómpre ter activado JavaScript no navegador


Texto 1

Numerosos executivos do sector das novas tecnoloxías e da televisión aos que frecuento tiveron ou teñen o mesmo comportamento cos seus fillos adolescentes: non lles deixan ver a televisión nin usar computadores ou teléfonos intelixentes se non é baixo o seu control. A televisión é substituída por contidos en DVD que compran os pais e que llelos deixan ver unicamente nas fins de semana, nas vacacións e durante un tempo máximo determinado. Con naturalidade e sentido común argumentan que os programas de televisión conteñen imaxes e guións pouco axeitados para a formación dos seus fillos e que ademais moita televisión diaria pódelles crear adicción. E varios deses executivos son os que puxeron en funcionamento o que se bautizou como televisión lixo. Outros do sector das telecomunicacións e dos gadgets tecnolóxicos que moderan aos seus fillos con toda esa parafernalia e que lles limitan o tempo na Internet sinalan tamén o risco de crear adeptos, e engaden que na rede, ao alcance dun clic, pódense atopar contidos que non queren para os seus descendentes.
Os computadores, as tabletas, os teléfonos intelixentes e o acceso á Internet son elementos principais da vida cotiá dunha gran parte da sociedade, sobre todo dos mozos. E esta realidade moveu a numerosas institucións a estudar as consecuencias do seu uso no comportamento dos adolescentes. Un dos máis ecuánimes e profundos talvez sexa o titulado: «Menores de idade e conectividade móbil en España: tablets e smartphones», elaborado polo Centro de Seguridade en Internet para os Menores en España, dependente do Safer Internet Programme da Comisión Europea, publicado en 2014.
O estudo sinala que a maioría dos pais descoñecen as aplicacións que descargan os seus fillos, e os permisos que conceden; que só o 27% dos nenos/as de 11-12 anos pide permiso antes de descargar unha aplicación; que un 2,4% de entre 11 e 12 anos foi vítima de burlas, ameazas e agresións verbais a través dun terminal móbil, fronte a un 8,4% dos de 13-14 anos; que un 5,4% de entre 11 e 12 anos chateou con descoñecidos, fronte a case un 18% dos de 13-14 anos, ou que o 4,1% de 11-12 anos recibiu mensaxes e/ou imaxes de contido sexual, fronte a un 13,7% dos de 13-14 anos. É dicir, entre os de 13 e 14 anos triplícase a porcentaxe en case todos os casos.
Se eses pais aos que me refiro teñen tan claros os perigos das novas tecnoloxías a determinadas idades, é sorprendente que os lexisladores ou os centros de ensino non adopten medidas que eviten eses males. E se quen promove as novas tecnoloxías sabe que alén dun xigantesco salto adiante, unha auténtica revolución para a humanidade, hai tamén perigos para os máis novos, é lamentable que non alerten con insistencia e desenvolvan mecanismos para palialos. Algúns proxenitores, mellor informados ou máis responsables, actúan, aínda que sexa á conta de soportar berros, rabietas e desgustos prolongados. Pero a maioría rendeuse axiña ou nin sequera pensou niso. E as consecuencias sófrenas eles e a sociedade.


Jorge del Corral. La Voz de Galicia. 18 de febreiro de 2015 (Fonte)


1. Segundo o texto, cal é a serie de afirmacións correcta?
A Cerca do 20% dos nenos de 13 ou 14 anos chateou con descoñecidos. Correcto?

B A metade dos nenos de 11 ou 12 anos pide permiso para descargar aplicacións. Correcto?

C Un terzo dos nenos de 12 ou 13 anos foi vítima de burlas, ameazas ou agresións. Correcto?

2. O autor considera que:
A Os que promoven as novas tecnoloxías deberían alertar dos seus perigos. Correcto?

B Só o 27 % dos nenos de 11 e 12 anos pide permiso para descargar unha aplicación. Correcto?

C Debemos limitar os gadgets, a parafernalia e o tempo de acceso a internet. Correcto?

3. No texto, a palabra ecuánime [en vermello] significa:
A Que posúe un gran coñecemento relativo a unha ou varias disciplinas. Correcto?

B Que toma parte a favor ou en contra de algo ou alguén, sen ter en conta a verdade. Correcto?

C Que se caracteriza pola súa serenidade de espírito e a súa imparcialidade. Correcto?

4. No texto, a palabra paliar [en vermello] significa:
A Tornar menos duro, intenso, doloroso ou desagradable algo que causa prexuízo. Correcto?

B Facer maior unha magnitude ou certa cousa que se pode cuantificar. Correcto?

C Negar a liberdade ou o permiso para realizar algo. Correcto?

5. Segundo o texto:
A A maioría dos pais e das nais do alumnado actual supervisa as aplicacións que des-cargan os seus fillos e as súas fillas. Correcto?

B Os políticos e os centros de ensino están a adoptar medidas para evitar os males ori-xinados por un uso desaxeitado das novas tecnoloxías e da televisión lixo. Correcto?

C Algúns pais ou nais que se dedican ás novas tecnoloxías e á televisión lixo restrin-xen o seu uso no caso dos seus propios fillos ou fillas. Correcto?

6. Cal é a serie de palabras correcta?
A Bolboreta, pavillón, cabalo, avó, trevo, voitre. Correcto?

B Bolvoreta, pabellón, cavalo, abó, trebo, voitre.

C Volvoreta, pavillón, cabalo, abó, trevo, boitre.

7. Cales son os sinónimos de nugalla?
A Apuro, présa, precipitación. Correcto?

B Groseira, basta, vulgar. Correcto?

C Desidia, preguiza, ociosidade. Correcto?

8. O enunciado “O argumento d’Os Eoas”:
A Non ten ningunha falta de ortografía, porque o apóstrofo pode usarse nestes casos. Correcto?

B Ten unha falta de ortografía, porque o apóstrofo non pode usarse nestes casos, senón tan só na reprodución da prosodia oral en exemplos como “N’o fixen”. Correcto?

C Ten unha falta de ortografía, porque o apóstrofo non se permite nunca na normativa do galego actual. Correcto?

9. As palabras incorrectas “estrano, brilar, urbán, inconvinte” son:
A Lusismos por influencia do portugués. Correcto?

B Deformacións por vulgarismo. Correcto?

C Hiperenxebrismos ou hipergaleguismos por afán de ultracorrección. Correcto?

10. Cal é a serie de palabras correcta?
A Conductor, convicto, dictador, dúctil, productor, edicto. Correcto?

B Condutor, convicto, ditador, dúctil, produtor, edicto. Correcto?

C Condutor, convito, ditador, dútil, produtor, edito. Correcto?


Texto 2
As cefeidas

Hai estrelas que cambian de brillo ou na intensidade da luz que nos chega delas. Unhas como Algol (β Parei) é porque en vez dunha estrela son dúas que andan unha arredor da outra, ou mellor dito, as dúas arredor do seu centro de gravidade. E como o plano en que xiran case que pasa pola Terra, producen eclipses e a luz aumenta ou devece, segundo que as vexamos de par ou unha diante da outra. Esta é a clase de estrelas variables mellor coñecida. Outras hai que cambian de intensidade en tempos máis ou menos irregulares. E tamén podemos dicir que son máis ou menos irregulares as explicacións que se lle buscan ao fenómeno, pois de certo nada podemos afirmar.
Mais hai unha clase de variables (chamadas cefeidas, porque a primeira descuberta foi δ Cephei) que son regulares e a teoría que hoxe corre como máis válida é a que leva o nome de pulsacións. En xeral teñen as estrelas o capricho de inchar e desinchar, pero a natureza é tan pródiga en cousas estupendas que aí temos a δ Cephei e moitas estrelas polo estilo que parece o máis probable que teñan esa estraña maña. Imaxinemos unha bóla fluída moito máis grande que a Terra (e aínda que o Sol). E a tal bóla, por unha causa poderosa de abondo, por exemplo, a atracción doutro astro que fai moitos centos e milleiros de anos pasou cerquiña, case que refregándose con ela, deformouna e quedou vibrando como queda a corda dunha guitarra tanxida polo guitarrista. A corda logo para de vibrar, porque é unha masa insignificante. Unha campá xa vibra moito máis tempo, porque ten moita máis masa. Unha estrela é unha masa difícil de imaxinar na que a vibración ou palpitación consérvase miles de anos.
O “concerto” ou a “música” das cefeidas non entra polos ouvidos, pero si polos ollos. E o máis grandioso é que da súa “voz” podemos deducir se a estrela é grande e de moito brillo intrínseco ou se é máis pequena. Como quen di: podemos saber se o “cantor” é baixo ou tiple ou dunha corda intermedia, porque as pulsacións lentas son indicio de grandes magnitudes absolutas e as rápidas (algunhas de horas soamente) sinalan brillos máis pequenos. A dura-ción do período está xunguida á magnitude absoluta do astro variable. Mais esta magnitude non é a aparente ou a que ollamos, porque un deses colosais “baixos”, se está moi lonxe, pó-denos parecer miudiño e una tiple moito máis achegada á Terra pareceranos gorda e brillante. De aquí dedúcese que o período de pulsación ou de variación dinos a “corda en que canta” e a magnitude aparente con que ollamos o “cantor”, dinos a distancia a que se atopa de nós.
Comparando as distancias coñecidas por outros medios e as que se deducen destas variacións das cefeidas, vese que hai unha relación bastante ben establecida e o natural é xeneralizar a mesma lei ás outras cefeidas das que non se coñecen as distancias. Noutros termos, calquera que sexa a causa das variacións dános un medio de medir a distancia á que se atopan da mísera butaca que ocupamos no teatro do firmamento.

Ramón Mª Aller Ulloa, Revista Logos, núm. 17, maio de 1932.


11. Cal é a afirmación correcta?

A As variacións permiten medir a distancia á que se atopa este tipo de estrelas. Correcto?

B As pulsacións rápidas constitúen un sinal de grandes magnitudes absolutas. Correcto?

C As cefeidas deben o seu nome a estrelas de brillo intenso como Algol (β Parei). Correcto?

12. As vibracións prodúcense por:
A Influencia dunha bóla fluída moito máis grande que os planetas da galaxia. Correcto?

B Palpitación intensa que se conserva miles de anos no firmamento. Correcto?

C Atracción dun astro que pasou cerca da estrela moitos miles de anos antes. Correcto?

13. Segundo o autor:
A A magnitude absoluta do astro variable non está vinculada á duración do período. Correcto?

B As estrelas gordas e brillantes atópanse lonxe con brillos máis pequenos. Correcto?

C As vibracións parécense ás que se producen na corda dun instrumento musical. Correcto?

14. As cefeidas son:
A Unha clase de estrelas variables nas que se producen pulsacións. Correcto?

B Un tipo de cúmulo estelar que consiste nunha agrupación de estrelas. Correcto?

C Unha explosión dunha estrela que produce unha gran luminosidade. Correcto?

15. No texto, a palabra tiple [en vermello] significa:
A Voz masculina intermedia, entre o tenor e o baixo. Correcto?

B Voz humana máis aguda, propia das mulleres e dos nenos. Correcto?

C Voz máis aguda entre as persoas adultas de sexo masculino. Correcto?

16. No texto, a palabra intrínseco [en vermello] significa:
A Que se atopa nunha situación en que chegou ao grao máis elevado da súa grandeza ou desenvolvemento. Correcto?

B Que forma parte da propia esencia de algo ou de alguén, que vai unido sen que se poida separar.Correcto?

C Que non pertence á esencia da cousa ou da persoa de que se trata; que provén de fó-ra dela, de circunstancias externas. Correcto?

17. Cal destas oracións contén un infinitivo flexionado correctamente utilizado?
A Mandeilles facéreno pero non me escoitaron. Correcto?

B Han de seren unhas vinte persoas. Correcto?

C Por non lle daren importancia chegamos a esta situación. Correcto?

18. As palabras “merlo, andoriña, xílgaro, pardal, pega, corvo” son:
A Antónimos. Correcto?

B Homónimos. Correcto?

C Cohipónimos. Correcto?

19. Cal é a serie de formas verbais correcta?
A Caibamos, ían, deades, estiven, haxan, ouvirmos. Correcto?

B Quepamos, iban, dedes, estuven, haian, oímos. Correcto?

C Caibamos, ian, deades, estuven, haxan, oírmos. Correcto?

20. Na oración composta As rapazas que ían disfrazadas pasárono moi ben, a oración subliñada é:
A Consecutiva, porque designa unha característica relativa ao substantivo. Correcto?

B Especificativa, porque restrinxe a extensión do significado do substantivo. Correcto?

C Explicativa, porque expresa unha calidade propia do substantivo. Correcto?

Nº de respostas correctas (C)
Nº de respostas incorrectas (Z)
Puntuación do test = C x 0.5 Z x 0.125
Nas preguntas de test, por cada resposta incorrecta descontaranse 0.125 puntos. As respostas en branco non descontarán puntuación.

2005-2017