casa
Lamas Carvajal, homenaxe de ogalego.eu
Fonemática
Análise morfolóxica e sintáctica
qr

ORTOGRAFÍA

1.- Aplicar teoría
2.- Palabras para acentuar
3.- Frases para acentuar
4.- Textos para acentuar
5.- Ocos para encher
6.- Ocos para b/v

7.- Homónimos para b/v

8.- Dito popular
9.- Ocos para h
10.- Homónimos con h
11.- Ocos para g/gu/gü
12.- Ocos para s/x
13.- Texto sen acentos gráficos
14.- Texto sen acentos gráficos nin v/b

1.- Teoría da acentuación. Partiremos destas frases para lembrar as regras
- Todos os barbaros son altos e querense moito uns aos outros.
- Aqui habia algun rapaz que comia os bombons.
- A sua tia chegou as duas e pediu un cafe.
- Asi e mellor e mais economico.
- Alicia tiña moita paciencia con rapaces pouco amabeis.


2.- Poñer o acento gráfico a todas as palabras que o precisen

  1. textil
  2. ceramica
  3. vinganza
  4. decada
  5. replica
  6. censurabeis
  7. dubida
  8. vinda
  9. escribin
  10. pelica
  11. lapis
  12. multinacionais
  13. saude
  14. sifilis
  15. supremacia
  16. conxuxe
  17. gratis
  18. covardia
  19. fariseo
  20. aflicion
  21. mesturei
  22. propiedade
  23. caqui
  24. libraria
  25. veciñanza
  26. mel
  27. ritmico
  28. estratexico
  29. avoa
  30. atraer
  31. provincia
  32. testemuñal
  33. cafe
  34. vespera
  35. tunel
  36. funil
  37. calafrio
  38. xenerico
  39. bocexo
  40. omoplata
  41. termostato
  42. acne
  43. ruina
  1. propio
  2. policia
  3. agridoce
  4. traxedia
  5. irma
  6. denuncia
  7. ai
  8. diluiu
  9. avo
  10. prohibiu
  11. sombrio
  12. caracol
  13. larinxite
  14. imbecil
  15. consul
  16. botanica
  17. intrinseco
  18. obsequio
  19. recibiu
  20. cardiaco
  21. sabera
  22. aceite
  23. solidariedade
  24. satelite
  25. axudou
  26. curman
  27. beixo
  28. bile
  29. aqui
  30. audacia
  31. taxi
  32. pai
  33. son
  34. vaiven
  35. oseo
  36. cinceiro
  37. idade
  38. fe
  39. descricion
  40. argon
  41. aureola
  42. gladiolo
  43. circuito
  1. maledicencia
  2. arcaismo
  3. bisturi
  4. ousadia
  5. tiraliñas
  6. imprescindibel
  7. xapones
  8. isosceles
  9. rubi
  10. leccion
  11. profecia
  12. simbiose
  13. xaxun
  14. plurais
  15. area
  16. personaxe
  17. voraz
  18. tose
  19. veludo
  20. ducia
  21. ali
  22. irrefreabel
  23. xardin
  24. niveis
  25. nautico
  26. reconstituinte
  27. marzo
  28. marxe
  29. colonia
  30. bacharel
  31. bruxaria
  32. atras
  33. drogaria
  34. caracter
  35. carcere
  36. tuneles
  37. recear
  38. locomocion
  39. virus
  40. neon
  41. alveolo
  42. ciclope
  43. contrito
  1. xa
  2. haren
  3. cacto
  4. chimpance
  5. habil
  6. loei
  7. andazo
  8. ala
  9. transeunte
  10. infeccion
  11. acabou
  12. faisan
  13. bemol
  14. illo
  15. zona
  16. metodico
  17. liberdade
  18. habera
  19. doenza
  20. bebedo
  21. terapeutico
  22. cartel
  23. serodio
  24. microbio
  25. crustaceo
  26. puntaria
  27. caliz
  28. doentio
  29. anuncio
  30. fin
  31. mobil
  32. cidadan
  33. distraido
  34. golfiño
  35. misil
  36. reptil
  37. atmosfera
  38. biosfera
  39. termite
  40. parasito
  41. endocrino
  42. cepelin
  43. monologo

 3.- Poñer os acentos gráficos

  1. Na rua onde vivia miña tia habia un baul que so se via de dia, ainda que de noite saia a lua e o iluminaba.
  2. Colleu a agulla, pinchou o dedo, botou sangue e pediu auxilio. Tomei unha gasa e non me serviu, collin unha toalla e puxenlla.
  3. Dixo el que hoxe a tarde e o mellor dia para ir aos cogomelos e as castañas.
  4. No tempo dos apostolos habia uns homes moi barbaros que subian as arbores e comian os pexegos.
  5. A avoa colleu o fio e pediu a agulla para ir coser ao seu cuarto.
  6. Helena toca a harmonica na horta mentres Henrique varre coa vasoira.
  7. O exterior esquerdo do Marin e estranxeiro, mais xoga mais e mellor que os de aqui.
  8. Nos somos asi; ainda que nos ofrecian alguns cartos, negamonos a sair pola television.
  9. Xamais pensei en Elias, el non e o rei do xogo. Todos os anos o botan dos equipos nos que xoga.
  10. Non esaxero se digo que e estraño ser bilingüe aqui, ainda que hai alguns que o son.
  11. O avogado recibiu o acusado na rua e colleu un taxi vermello.
  12. Ai habia uns homes moi divertidos que partian ovos coas balas de pistola que atoparon nun oco da parede.
  13. Para cumprir as nosas leis, traian os papeis traducidos a nosa lingua e asi xamais entraban no carcere.
  14. Vos vivistes nun pais que trataba ben as mulleres. Ali nunca houbo discriminacion sexual.
  15. As catro da tarde, as duas irmas decidiron ir a casa da avoa levarlle a tarta que compraran.
  16. Compre falar co teu curman Brais para convencelo de que compre aquel boneco e llo dea a Laura.
  17. Dalle as grazas a esa amiga da tua nai; porque se non llas das, vouche tirar das orellas.
  18. Ten do de min e mais do teu amigo, que non quixemos ofenderte.
  19. Estou convencido de que e dificil aprendelo e ainda mais lembralo despois, mais farei un esforzo por intentalo.
  20. Como lle fagas o no a gravata tan apertado, non poderas abotoar a camisa no pescozo.
  21. Nos sabemos que nos bosques hai moitos animais descoñecidos, mais nunca nos levaron a eles para que os puidesemos ver no seu habitat.
  22. Sabedes o que hai que facer para por un libro sobre aquela mesa? Entrar pola porta, pasar por todo o cuarto e procurar non topar coa cadeira que esta ao lado dela.
  23. Dime dunha vez se ves ao cine ou non ves. Eu penso que debes vir, non ves que se non, non teras outra oportunidade de ver esa pelicula?
  24. Mirade, o rapaz do que falamos ven entre todos aqueles que levan gafas porque non ven ben e el e o que menos ve.
  25. Xa vos dixen que nunca o virades, agora que se vos insistides en que o coñecedes, sera certo.
  26. So sei que pola tua culpa, o gato rompeu a pola da laranxeira, porque o asustaches e agatuñou por ela espantado.
  27. Facilmente seria asi como teria que suceder: as suas duas tias terian que sair pola rua, ainda que non era de dia nin estaba a lua.
  28. Colleu unha chave, abriu a porta e saiu. Pediu un taxi, mais non habia ali ningun taxi. Berrou moito e nada, non veu ninguen. Ademais despois empezou a chover.
  29. Na nosa lingua as bagoas son faciles de recoñecer.
  30. As augas quentes son moi tipicas de Ourense, chamanse As Burgas.
  31. Maria e curma de Matias e irma de Elias, o que vivia en Marin.
  32. Dixo o chofer do arcebispo que a atmosfera que se respira na arquidiocese non e a que lle gusta a elite dos cregos
  33. Non foi a Olimpiada por ter a rubeola, polo que pasou un veran moi anodino

4.- Puntuar e acentuar correctamente os textos

a)
creo querido amigo que nos trabucamos asi pois devolvamoslles os cartos e quedaremos ben ben se via que Luis Carme Andrea e Noa non estaban interesados no proxecto dixeronnos que si mais non cumpriron xa dixera teu pai non vos fiedes deles rapaces cando el o dixo por algo seria agora teremos que decidir onde investimos os cartos que nos volvan meu tio que ven do Brasil podenos orientar pois ten experiencia niso sempre pode buscar unha empresa seria honesta e forte un negocio que prometa eu xa falara coa Caixa e co Manel ainda que non vise moitas perspectivas polo tanto e mellor vermonos maña antes da reunion
b)
...neses minutos iniciais o Lugo causou unha boa impresion pois agardaba aos ourensans e controlando ben os seus homes mais perigosos lanzaba ataques con certo perigo o xogo ofensivo do equipo das Burgas estaba favorecido pola marcaxe individual dos lucenses que non sempre eran capaces de suxeitar os dianteiros neses momentos de bo xogo produciuse outro gol tamen obra de Mouro mais o colexiado anulouno por fora de xogo os bos agoiros sen embargo non duraron moito o Lugo empezou a ter problemas de marcaxe na defensa e deixoulle moitos ocos a Matias creou moito perigo o ex-deportivista ao propio Pepiño e ao rapidisimo Lueiro a primeira grande oportunidade para os das Burgas chegou no minuto 35 e estivo nas botas de Alongos o louro dianteiro que chegou con problemas fisicos non fixo un bo partido mais deixou duas ou tres pinceladas da sua clase como nesta ocasion en que se adiantou a Muiños e Lucho tivo que evitar o gol sobre a liña

c) Puntúa, corrixe a ortografía e redacta mellor:

Estimada mari pepa saberas como chejei a abana pois mari pepa saberas que estou traballando nun inxenio entre nejros e nejras que coidei morrer no bapor de tan malo que me puxen sabras como este pais e moi pobre e moi feo todos son nejros e nejras que cheiran que apestan mandame adecir se marchou pro servisio necho o da culasa a abana e moi fea saberas ca comida e moi mala nin o demo acome inda acomen mellor os cochos alo pois mari pepa saberas que me quero marchar o maisaxiña que poida senon non duro un ano pois saberas que aqui non se pode vivir memorias a lelo o de curral ea quantos por min pregunten saberas como jardo o teu pano moi jardadiño memorias a todolos que prejunten por min a señas prames cribir son Estas posasí inxenio conChita cuba para entrejar a esteBo souto 33

(Xosé Lesta Meis, Estebo, 1981, Ed. Xerais de Galiza, p. 171)

d) Puntúa e corrixe acentuación e ortografía:

1. Que e un quilovatio? eme igual o que sexa e dicir dame o mesmo teño moita presa por que teño presa? pois porque estou eu so

2. ti es un cobarde! ves xunto a min co teu mobil de infrabermellos esaserando e falando estranseiro con algun estraño da cia ou da consellaria de educacion da xunta de galicia facilmente sesa un linguista que anda a grabar as marabillosas palabras do pobo galego

3. el saiu as duas da sua habitacion ou quizais despois xa habia tempo que non bebia e pediu mais cerbexa bebeu tanto que hinchou non lle entraba ben o osiseno na boca

4. compre por os pes ahi para poder sair fora da bola de cristal esa tamen ai que ter mais xuizo ser menos egoista e non prohibir os demais o que fas ti

5.- ven ahi o luis co seu album de reptiles e voitres fisoseme un no na gorxa o velo co seu lapis debusando bolboretas que esbaran polo oco da parede vaia caracter que ten!

Corrección


5.- Encher con texto os ocos respectando a puntuación, a extensión de cada frase ou liña é libre, o importante é non variar a puntuación

l.- _________, _________, ________, _________. __________. __________. __________, _________. _____________?.

2.- ___________. _________, __________. ____________. _____________!.

3.- _________. _________, _____________, ____________; _________, _________.

4.- ____________, _________. ______________.

____________, _____________.

5.- ___________, __________, __________. __________. __________. __________ -_______- ____. ___________.

6.- _________________. _____________. ______________. _______

7.- __________. ___________. ______ "_______".

Corrección

 6.- Poñer b ou v ás seguintes palabras, segundo lles corresponda

por exemplo, a..ó: avó, ..aleiro: baleiro

  1. a..ogado
  2. ..oda
  3. ..aleirar
  4. ..arallar
  5. ..ol..oreta
  6. ..arexar
  7. ..asoira
  8. de..er
  9. dú..ida
  10. cra..ar
  11. ..eixar
  12. tro..ador
  13. ..anal
  14. ..erruga
  15. or..allo
  16. ..ater
  17. ..é..era
  18. ..exiga
  19. ..asco
  20. ..alea
  21. ga..ear
  22. escara..ellar
  23. de..ullar
  1. ..acaloura
  2. ou..ear
  3. ..iscoito
  4. ..ocoi
  5. ..eira
  6. ..aixar
  7. car..allo
  8. sara..ia
  9. ..isa..oa
  10. ..uraco
  11. ..ufar
  12. po..o
  13. có..ado
  14. de..ullar
  15. ..ermello
  16. ..arrer
  17. re..ento
  18. ..erza
  19. pol..o
  20. es..arar
  21. ..al..ordo
  22. sal..idade
  23. so..ordar
  1. ..iruxe
  2. ..erniz
  3. ..ulto
  4. gra..ata
  5. ca..orco
  6. ..im..io
  7. ri..eira
  8. mo..ilidade
  9. ga..eta
  10. mara..illa
  11. sor..er
  12. disol..er
  13. o....io
  14. gra..adora
  15. ..oitre
  16. pa..illón
  17. ..acina
  18. ga..ián
  19. ..ra..o
  20. aci..ro
  21. apar..ar
  22. no..elo
  23. ..alde
Corrección

7.- Explicar os significados dos seguintes pares de palabras

por exemplo, belo: fermoso –velo: ver+o

  1. baca-vaca
  2. barón-varón
  3. bacante-vacante
  4. barra-varra
  5. barro-varro
  6. boa-voa
  7. bacilar-vacilar
  8. bascular-vascular
  9. bocal-vocal
  10. baga-vaga
  11. basto-vasto
  12. botar-votar
  13. bago-vago
  1. bate-vate
  2. boto-voto
  3. balor-valor
  4. bela-vela
  5. bou-vou
  6. ben-ven
  7. cabo-cavo
  8. rebelar-revelar
  9. bario-vario
  10. nabal-naval
  11. be-ve
  12. acerbo-acervo
  13. rabo-ravo

8.- Escribir correctamente o dito
se vou a vueu nun vou, vou; se non vou nun vou, non vou. (canta Luís Tosar)

Corrección

9.- Poñer h ás palabras que o precisen
por exemplo, ..edra: hedra; ..oco: oco

  1. ..erba
  2. ..orta
  3. ..inchar
  4. ..illa
  5. ..oxe
  6. a..í
  7. ..arrolar
  8. ..ata
  9. alco..ol
  10. ..ovo
  11. ..ospedaxe
  12. des..onrar
  13. ..irmá
  14. ..ollar
  15. pro..ibir
  16. ..esquío
  1. ..espir
  2. ..armonía
  3. ..ombreiro
  4. ..enrique
  5. ..orfo
  6. ..ermida
  7. ..elena
  8. in..umano
  9. co..erente
  10. ..inchazón
  11. ..embigo
  12. ve..ículo
  13. ..encetar
  14. ..óso
  15. ..ermo
  16. ..encher
  1. vela..í
  2. ..armónica
  3. ..ourizo
  4. ..erdar
  5. ..ome
  6. ba..ía
  7. ..arpía
  8. ..ernia
  9. ..idra
  10. ..ucha
  11. ..arpón
  12. ..endecasílabo
  13. ..emporio
  14. ..úmero
  15. ..achar
  16. pro..ibición

10.- Explicar os significados dos seguintes pares de palabras

  1. habano-abano
  2. hora-ora
  3. hai-ai
  4. huno-uno

11.- Poñer g, gu ou nas seguintes palabras
por exemplo, ..ota: gota; ..erra: guerra; arg..imos: argüímos

  1. lin..a
  2. g..elfo
  3. san..íneo
  4. anti..idade
  5. ar..ír
  6. meren..e
  7. distin..o
  8. er..er
  9. prosi..an
  1. ambi..o
  2. ..ieiro
  3. si..o
  4. ..indar
  5. ar..irás
  6. bilin..e
  7. e..a
  8. monolin..e
  9. ..ato
  1. san..e
  2. anti..o
  3. ..uante
  4. ..itarra
  5. ..iso
  6. ambi..idade
  7. consi..amos
  8. pin..e
  9. azoug..e
  1. ..edella
  2. tre..a
  3. alber..e
  4. ..erreiro
  5. lin..ística
  6. persi..as
  7. extin..ades
  8. ping..ín
  9. exig..o
Corrección

12.- Poñer s ou x nas seguintes palabras
por exemplo, e..taca: estaca; e..terminar: exterminar

  1. e...clamar
  2. e..comuñón
  3. é..ito
  4. e..bozo
  5. e..cabroso
  6. e..tirpar
  7. e..quivar
  8. e..pera
  9. e..forzo
  10. e..grimir
  11. e..cursión
  12. e..presión
  13. e..terior
  14. e..birro
  15. e..a..erar
  1. e..ceder
  2. e..velto
  3. e..plicación
  4. e..cravo
  5. e..cada
  6. e..istir
  7. e..humar
  8. e..talar
  9. e..tima
  10. e..traer
  11. e..pecífico
  12. e..pedición
  13. e..gotar
  14. e..peso
  15. e..cama
  1. e..centricidade
  2. e..cremento
  3. e..ame
  4. e..mola
  5. e..pirar
  6. e..quema
  7. é..tase
  8. e..tremo
  9. e..caiola
  10. e..pecular
  11. e..caldar
  12. e..caravello
  13. e..tender
  14. e..cusa
  15. e..tinguir
  1. e..periencia
  2. e..perimento
  3. e..folar
  4. e..ófago
  5. e..carmento
  6. e..coller
  7. e..travagante
  8. e..pírito
  9. e..traño
  10. e..tintor
  11. e..portar
  12. e..presivo
  13. e..pallar
  14. e..tran..eiro
  15. e..i..encia
Corrección

13.- Texto sen acentos gráficos para escribir correctamente
Tranquilo, home, para maña esta, e logo podeno inaugurar as veces que queiran. Ben, pois enterralo logo, pero fale co capataz, que esta ali, e digalle que vaia chamando o da grua que isto vai estar e asi que estea o cemento botado, logo lle hai que poñe-la pedra enriba. Non sei, sera da Xunta, leva toda a tarde por ai, dando voltas. Anda, oh, pasamo prendido que eu estou nesto. Hache de estar nalgun bar da Porta do Camiño, estes das gruas escapanlle o traballo que mete medo. Ai, seranche duas toneladas ben. Iso? Duas toneladas, digocho eu. Se non e pola grua esta, fan falla trinta homes, ainda non chegan. Pero vaia tumba. Home, non sera, pero a ti e mais a min non nos han facer unha tumba asi, nin tanta cerimonia. Nun caixon ainda te metia eu a ti, e despois cravabao ben e tirabao polo rio abaixo. Pois coa tampa facia unha boa mesa para poñer diante da casa embaixo da parra. Ou ainda mais, ti mira iso fixerono entre varios homes, ponlle que tres, abaixo de quince dias non lles levou, logo transportalo no camion, e a grua esta, nos levamos aqui toda unha tarde, e logo, pensas ti que a cerimonia de maña non custa cartos? Polo menos dous millons. Ai non, que o sair de aqui non che van tomar unha boa mariscada e uns albariños... Non, oh, pois do millon e medio non baixa. Politicas. Quere dicir Buenos Aires e eses numeros e o ano en que morreu Nunca estivestes? Pois eche un porto de mar. E ben... eche un lugariño feito, e indo cara Ribeira, collendo a man esquerda. E aqui estamos nos, facendo un traballo de categoria, de primeira. Sonche politicas todo. (Suso de Toro, Polaroid)

Corrección

14.- Texto sen acentos gráficos nin v/b para escribir correctamente enchendo os ocos e poñendo tiles
Agora podo lem..ralo todo. ..i..iamos nas aforas de ..iena, nun dos distritos no..os, nunha urbanizacion con esplendidas ..istas ao Danu..io. Non ha..ia moito tempo que nos mudaramos a unha casa de duas plantas, piscina propia, canchas de tenis comunitarias e todo en medio dunha ..eciñanza igual de selecta. O sol alumeando a fachada da casa rosada de enfronte trouxome esta maña a mente a imaxe dunha festa. Cele..ra..amos algo, non poderia concretar que. Polo xardin ha..ia carpas para con..idados  porque, coma sempre en ..iena, ameaza..a con cho..er arreo e eu estou anoandome unha gra..ata mentres fumo cun coñecido. Lem..ro os trazos da sua cara, o nome non. Falamos e tomamos un aperiti..o,  as copas estan dispostas so..re as mesas regularmente, son ..rillantes, hixienicas, cristalinas, e locen unha oli..a insertada nun escar..adentes. Estou contento, fumo e rio sen parar, o home que me acompaña fai comentarios luxuriosos so..re cada unha das mulleres que ..an entrando e desfilan ao lonxe ante a nosa ..ista. Eu rio, ..exome desde fora de min mesmo… (Teresa Moure, A intervención)

Corrección
2005-2014